Bệnh viện thú y

Địa chỉ tin cậy cho thú cưng của bạn

Bệnh Dại, Lơ Là Sẽ Nguy!!

Posted by benhvienthuy on 31/05/2015

Bệnh Dại
Bệnh dại là gì?
      Bệnh dại là bệnh của động vật, có thể là động vật hoang dại ăn thịt như sói, cáo, chó rừng, dơi,… Nhưng nguồn lây truyền là ở vật nuôi như chó, mèo, trâu, bò,…
      Bệnh dại là bệnh có thể lây sang người do bị lây truyền virus dại từ động vật qua vết cắn, vết cào xước (thường là từ động vật nuôi)
      Bệnh dại có thể nguy hiểm đến tính mạng của các bé chó, mèo và thậm chí là người nuôi.
      Bệnh dại là bệnh viêm não tủy cấp tính dẫn đến tử vong. Nếu các bạn bị chó mèo dại cắn, cào xước,.. lúc đầu sẽ có triệu chứng đau đầu, sợ hãi, sốt, khó chịu và kèm theo một số thay đổi cảm giác dị thường khác. Các cơ nuốt của thực quản sẽ bị co thắt khi thử nước nên người bệnh sẽ sợ nước, mê sảng và co giật. Bệnh thường kéo dài từ 2 – 6 ngày rồi chết do liệt cơ hô hấp
1.Nguyên nhân
      Bệnh dại ở động vật là do virus họ Rhabdo viridae, giống Lyssavirus gây nên
      Bệnh dại ở người thường là do truyền nhiễm từ động vật nuôi trong gia đình nhất là các bé chó mèo qua các vết cắn, vết xước do cắn, cào,…

2.Sự lây truyền
      Nước dãi mang virus của các bé bị bệnh được truyền sang các bé khỏe mạnh khác hoặc con người cảm nhiễm qua vết cắn, xước trên da
      Sự lây truyền từ người sang người có thể xảy ra từ nước dãi của người bệnh có virus dại. Tuy nhiên khi người bị cắn chưa lên cơn dại ( Nghĩa là người đó đang ở thời kỳ ủ bệnh ) thì không có khả năng lây nhiễm
3.Triệu chứng

      Trong thời gian ủ bệnh (hoặc bệnh tiềm ẩn), các bé chó mèo sẽ vẫn khỏe mạnh và không có bất cứ một dấu hiệu biểu hiện nào
      Từ 1 – 3 tháng, virus bệnh dại sẽ bắt đầu tấn công tủy sống và não (các hệ thần kinh). Mất từ 12 – 180 ngày để virus lây lan qua các dây thần kinh ngoại vi và hệ thần kinh trung ương.
      Sau khi virus tấn công vào hệ thần kinh, các bé sẽ có những triệu chứng rõ rệt của bệnh dại và chết trong 4 – 5 ngày
      Bệnh thường biểu hiện qua 2 giai đoạn chính là: Thời kỳ ủ bệnh và thời kỳ phát bệnh
·       Thời kỳ ủ bệnh: Thời kỳ này có thể thay đổi từ 7 ngày đến nhiều tháng tùy vào độc lực của virus và vị trí vết cắn. Đa số được phát ra trong 21 – 30 ngày sau khi bé nhiễm virus. Ở chó – mèo thời kỳ này trung bình là 10 ngày
Những triệu chứng này không bị phát hiện nhầm lẫn với triệu chứng khác nên việc chuẩn đoán bệnh cực kì khó khăn và tốt nhất bạn nên nhờ đến sự giúp đỡ của bác sĩ thú y
·       Thời kỳ phát bệnh: Được chia làm 2 thể là thể dại điên cuồng và thể dại câm (bại liệt).
Nhiều bé có thể biểu hiện cả 2 dạng lâm sàng này xen kẽ nhau, thời gian đầu có thể biểu hiện điên cuồng rồi sau chuyển sang dạng bại liệt
Ø Thể dại điên cuồng: được chia làm 3 thời kỳ
§  Thời kỳ tiền lâm sàng: các bé thường biểu hiện như sợ ánh sáng (trốn vào góc tối), đến gần chủ chỉ khi bị ép buộc miễn cưỡng, thỉnh thoảng sủa lung tung, tru lên từng hồi hoặc bồn chồn,..
§  Thời kỳ điên cuồng:
+ Bị kích thích mạnh, cắn sủa người lạ dữ dội, vồ vập khi chủ gọi, chỉ cần 1 tiếng động nhẹ cũng nhảy lên sủa từng hồi dài
+ Vết thương nơi bị cắn sẽ ngứa dẫn đến bé liếm hoặc tự cào, cắn đến rụng lông, chảy máu
+ Bé bỏ ăn, nuốt khó, sốt, mắt đỏ ngầu, dãn đồng tử, có biểu hiện khát nước muốn uống nhưng không nuốt được.
+ Chảy nước dãi, sùi bọt mép, bồn chồn, cảnh giác, sợ sệt, cắn vu vơ hay giật mình, đi lại không có chủ định, trở nên hung dữ, điên cuồng
+ Khi mắc bệnh các bé thường bỏ nhà đi và không về, trên đường đi thường cắn gặm vật lạ, ăn bừa bãi hoặc thậm chí tấn công chó khác và kể cả người
§  Thời kỳ bại liệt
+ Bé bị liệt, không nuốt được thức ăn, nước uống, liệt hàm dưới và lưỡi nên trễ hàm, thè lưỡi ra ngoài, nước dãi chảy ra, chân sau liệt ngày càng thấy rõ
+ Tử vong sau 3 – 7 ngày sau khi có triệu chứng đầu tiên, do liệt cơ hô hấp và kiệt sức vì không ăn uống được
Thể dại điên cuồng chỉ chiếm từ ¼ các trường hợp dại, số còn lại là thể dại câm
Ø Thể dại câm: dạng bệnh không có biểu hiện lên cơn dại điên cuồng, bé chỉ có biểu hiện buồn rầu
+ Bé có thể bại liệt một phần cơ thể, nửa người hoặc 2 chân sau (Thường là liệt cơ hàm, miệng luôn mở, hàm trễ xuống, lưỡi thè ra)
+ Bé không cắn, sủa được mà chỉ gầm gừ trong họng
+ Quá trình diễn ra từ 2 – 3 ngày
Thể dại câm tiến triển nhanh hơn, thông thường chỉ 2 – 3 ngày vì hành tủy làm rối loạn hệ tuần hoàn và hô hấp của bé sớm hơn
Riêng ở mèo ít bị mắc bệnh dại hơn chó ( 2 – 5% ) vì mèo quen sống một mình. Bệnh dại ở mèo cũng tiến triển như chó. Mèo bệnh núp vào chỗ vắng, bóng tối, hay kêu, không nằm yên một chỗ, khi người chạm vào thì cắn mạnh và cào gây vết thương sâu tạo điều kiện virus dại xâm nhập
4.Chuẩn đoán
      Tốt nhất khi bạn nghi bé đã bị nhiễm dại thì nên đưa bé đến bác sĩ thú y, ở đây BSTY sẽ giữ cho bé được cách ly trong lồng khóa khoảng 10 ngày và tiến hành chuẩn đoán lâm sàng kết hợp theo dõi các triệu chứng, thái độ của bé với chủ và với những động vật khác
      Xét nghiệm máu ELISA: đây cũng là một phương pháp chuẩn đoán bệnh dại, tuy nhiên phương pháp này không được sử dụng nhiều ( Nhưng kết quả vẫn có độ chính xác cao)
5.Phòng bệnh dại
tiêm phòng đầy đủ là cách phòng chống bệnh dại hiệu quả nhất

      Bệnh dại cực kì nguy hiểm và tiến triển với tốc độ rất nhanh, gây ra nhiều cái chết thương tâm cho các bé và làm tăng nguy cơ gây nguy hiểm cho chủ cũng như các thành viên trong gia đình. Bệnh dại được xếp vào một trong 12 căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất thế giới (Theo tổ chức y tế thế giới)
      Việc điều trị cho các bé bị nhiễm bệnh là cực kỳ tốn kém, khó khăn và hầu như là không thể. Do đó để bảo vệ cho các bé cũng như đảm bảo an toàn cho gia đình, người thân và cả chính bản thân mình trước căn bệnh nguy hiểm này thì phòng bệnh là phương án tối ưu nhất bạn nhé!
      Để bảo đảm sức khỏe cho các bé chó mèo tránh bị nhiễm virus dại thì bạn nên tiêm phòng dại định kỳ hàng năm cho bé vào các thời điểm
§  Tiêm lần đầu cho chó con, mèo con được 4 tuần tuổi
§  Nếu các bé được sinh ra từ chó – mèo mẹ đã được tiêm phòng thì bạn nên tiêm phòng khi bé được 3 tháng tuổi và tiêm nhắc lại mỗi năm 1 lần
      Thường xuyên xích các bé chó, nuôi trong nhà, không được thả rông ngoài đường ( Đối với mèo thì không cần vì mèo thường ở 1 mình ). Khi dắt bé ra nơi công cộng phải có người theo dõi, không để bé đi lang thang ngoài đường
      Vệ sinh sạch sẽ chuồng nuôi
      Khi phát hiện bé có biểu hiện bất thường, bỏ ăn hoặc ăn ít, sốt cao, hung dữ khác thường thì nên đưa bé tới cơ sở thú y gần nhất
      Khử trùng những khu vực xung quanh bé bị nghi/bị nhiễm bệnh dại (đặc biệt là nước bọt), pha loãng thuốc tẩy gia dụng theo tỉ lệ 150g/ 4 lít nước để lau chùi các khu vực đó
      Các bé chết do mắc bệnh dại thì phải đem chôn hoặc hỏa thiêu để tránh lây nhiễm cho các bé khác và tránh lây nhiễm cho các thành viên trong gia đình
6.Khi bị động vật nghi dại cắn cần phải làm gì?
      Không được tiếp xúc với chó – mèo, không được bán bé đi để hạn chế sự lây nhiễm virus sang người và lây lan dịch. Phải đem bé đến cơ sở thú y gần nhất để có biện pháp xử lý
      Khi bị chó, mèo dại/nghi dại cắn hoặc tiếp xúc với các bé, bạn cần phải coi đó là trường hợp cấp cứu.
      Trước hết phải xử lý tại chỗ vết thương, sau đó phải đến tiêm phòng dại để được các bác sĩ chuyên khoa khám và có biện pháp cụ thể cho từng trường hợp.
      Rửa ngay thật kỹ vết thương bằng nước xà phòng đặc, nước muối hòa đặc, dội nước sạch nhiều lần, bôi chất sát khuẩn như cồn, cồn iốt đậm đặc… Chú ý khi rửa vết thương không được làm dập nát vết thương và chỉ được khâu vết thương sau 3 – 5 ngày để hạn chế virus phát tán
khi phát bệnh

**NHỮNG TRƯỜNG HỢP PHẢI TIÊM PHÒNG DẠI NGAY**
      Vết cắn ở đầu, mặt, cổ, đầu các chi, bộ phận sinh dục,… dù vết cắn rất nhẹ.
      Có nhiều vết cắn nguy hiểm, vết cắn sâu
      Không theo dõi được chó – mèo đã cắn bạn hoặc chó – mèo đó được nghi ngờ bị dại
      Tại nơi người bị cắn đang có hoặc trước đó có súc vật bị dại
7.Vaccin dại là biện pháp phòng bệnh quan trọng
      Những người khi đã bị dại mà lên cơn đều dẫn đến tử vong 100%, biện pháp duy nhất để giảm thiểu cái chết là khi nghi bị nhiễm virus dại cần phải rửa thật kỹ vết thương. Mọi đối tượng khi bị phơi nhiễm hoặc có nguy cơ nhiễm virus dại cao đều có thể tiêm vaccin dại được. Tuy nhiên với phụ nữ có thai, trẻ nhỏ, những người có cơ địa dị ứng và mắc bệnh mãn tính,… cần phải khám và theo dõi thận trọng hơn trong quá trình tiêm để xử lý kịp thời nếu có phản ứng xảy ra
PGS.TS.Đinh Kim Xuyến
(Sưu tầm)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: